3 listopada br. delegacja Akademii Marynarki Wojennej na czele z Rektorem - Komendantem kadm. prof. dr. hab. Tomaszem Szubrychtem wzięła udział w uroczystych obchodach 100. rocznicy ustanowienia Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie. W uroczystości udział wzięli przedstawiciele najwyższych władz państwowych, w tym: Prezydent RP Karol Nawrocki, Wicepremier, Minister Obrony Narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz, Marszałek Senatu Małgorzata Kidawa – Błońska, kadra kierownicza MON oraz Sił Zbrojnych RP.
O powstaniu Grobu Nieznanego Żołnierza w arkadach Pałacu Saskiego zdecydowano w styczniu 1925 r. Autorem projektu był rzeźbiarz Stanisław Ostrowski. Zaproponował on umieszczenie w centrum pomnika płyty z szarego kamienia z napisem „Tu leży żołnierz polski poległy za Ojczyznę”. 100 lat temu, 2 listopada 1925 r., w Grobie Nieznanego żołnierza złożono szczątki bezimiennego obrońcy Lwowa z 1918 r. a na stalowej tablicy wewnątrz napisano: „Dnia 2 XI 1925 roku zostały złożone w tym miejscu zwłoki nieznanego żołnierza polskiego przeniesione z wybranego losem pobojowiska lwowskiego”. Na sarkofagu wyryto: „Trumna ta zawiera zwłoki Nieznanego Żołnierza polskiego wzięte z mogiły lwowskiej dnia 29 X 1925 roku”.
Podczas uroczystości zapalono znicze i złożono wieniec od narodu na płycie Grobu Nieznanego Żołnierza. Oddano także hołd pamięci Jadwigi Zarugiewiczowej, matce, której syn poległ w wojnie polsko-bolszewickiej i która w 1925 roku, jako symbol wszystkich matek poległych żołnierzy, dokonała wyboru ciała Nieznanego Żołnierza spoczywającego dziś w Warszawie.
Prezydent RP Karol Nawrocki:
- „ Od wojów spod Cedyni po wojnę polsko-bolszewicką roku 1920. Nie wiedzieli ówcześni, że właśnie w tym miejscu będziemy też dziękować i oddawać hołd tym wszystkim, którzy zginęli na frontach II wojny światowej, i tym, którzy bili się w wielkim antykomunistycznym powstaniu po roku 1945. (…). Stoimy tu mimo tego, że w czasie II wojny światowej Niemcy zniszczyli Pałac Saski i umiejscowione w nim serce polskiego wojska – Szefostwo Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Stoimy tu mimo tego, że Niemcy w czasie II wojny światowej na tym placu postawili wielką literę „V”, która miała być wyrazem dominacji żywiołu niemieckiego nad żywiołem Polski. A my jesteśmy wolni, niepodlegli, suwerenni. Stoimy tutaj świadomi tego, czym ta wolność i niepodległość jest, mimo tego, że po roku 1945 komuniści chcieli nam wmówić, iż częścią naszego pięknego, narodowego, wolnościowego mitu są także potyczki komunistów w imię obcego mocarstwa, a nie w imię naszej niepodległości”
Do dziś monument jest symbolem walk o wolność ojczyzny i miejscem, przy którym organizowane są najważniejsze uroczystości w państwie. Idea oddania hołdu bezimiennym żołnierzom, którzy zginęli za kraj powstała we Francji, po I wojnie światowej. Inicjatorem powstania pierwszego grobu nieznanego żołnierza był Francuz – Fryderyk Simon, który podczas wojny stracił trzech synów. W Polsce pierwsze inicjatywy budowy Grobu Nieznanego Żołnierza zrodziły się w czerwcu 1921 r. kiedy powstał Komitet Uczczenia Poległych 1914-1921, któremu przewodniczył Ignacy Baliński.
Wicepremier, Minister Obrony Narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz:
- „To jest też lekcja, którą musimy odrobić — nie zawsze to miejsce było tak uświęcone. Te trzy arkady, niezniszczone przez niemieckiego najeźdźcę, symbolizują coś więcej niż tylko miejsce pochówku: ziemię, która tutaj została przywieziona, krew, która została oddana. Symbolizują niezłomnego ducha naszej ojczyzny. I tego nic nie zmieni. Gdziekolwiek będziemy, czymkolwiek się zajmujemy, tak oto jest nasza powinność. Do tej historii warto dodać również lata, w których grób był wzmacniany — nie tylko przez kolejne miejsca wypisane na tablicach, ale także przez przenoszoną ziemię jako symbol odradzającej się w pełni suwerennej ojczyzny. W kwietniu 1989 roku przyniesiono ziemię z Katynia — miejsca świętego dla nas, uświęconego polską krwią. Wszystkie te miejsca i zapisane wspomnienia to jest historia rodzin Polski, historia polskiego domu i ona dziś musi być na nowo odczytana; bo tego typu uroczystości są dla upamiętnienia minionych pokoleń i dla nauki następnych„
W grobie płonie niegasnący, wieczny znicz, a wartę przy nim pełnią żołnierze z Pułku Reprezentacyjnego Wojska Polskiego.
Fot. G.Jakubowski/KPRP
