Mapa serwisu Dodaj do ulubionych Facebook Twitter YouTube

Historia AMW

 

Z KART NASZEJ HISTORII

 

 

Odrodzona w 1918 roku Polska musiała tworzyć od podstaw morskie szkolnictwo wojskowe. Jego organizacja i rozwój były uzależnione nie tylko od stanu oraz wyposażenia floty i flotylli rzecznych, ale również od wdrażania programów ich zmian. Organizacja i rozwój sił morskich w kraju już od początku wymagały stałego zwiększania liczby oficerów – specjalistów morskich. Zapotrzebowanie na nich, zwłaszcza na podporuczników, wynikało także z konieczności posiadania własnego narodowego korpusu oficerskiego, który nie byłby naznaczony służbą w wojskach państw zaborczych.
Opracowany pod koniec 1919 roku w Departamencie dla Spraw Morskich (DSM) 10-letni program morski, a także zagrożenie ze strony Rosji granicy wschodniej, której bronić miała m.in. Flotylla Pińska, zadecydowały o zorganizowaniu już wiosną 1920 roku w Toruniu pierwszego Kursu dla Oficerów Flotylli Rzecznej.
20 marca 1921 roku rozpoczęto w Toruniu szkolenie oficerów na Tymczasowych Kursach Instruktorskich (TKI) dla oficerów Polskiej Marynarki Wojennej (PMW). Zgodnie z planami DSM, miały one stanowić – i wkrótce tak się stało – bazę dla Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej. Rok później zreorganizowano istniejące w Polsce kursy i szkoły oficerskie. W wyniku podjętych w tym czasie decyzji w miejsce Tymczasowych Kursów Instruktorskich 1 października 1922 roku rozpoczęto tworzenie Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej (OSMW) z siedzibą w Toruniu. Jej komendantem został kmdr ppor. Adam Mohuczy, dotychczasowy komendant TKI.
Pierwszy nabór do OSMW przeprowadzono latem 1923 roku, a promocja pierwszych absolwentów odbyła się 29 października 1925 roku (do 1924 roku kontynuowano w OSMW szkolenie kursantów TKI). Przewidywano, że nauka w OSMW będzie trwała 2 lata, a przyjęci do niej zostaną tylko sierżanci, podchorążowie, absolwenci rzecznych szkół podchorążych lub podoficerowie mający średnie wykształcenie ogólne i 3-letnią służbę w polskiej flocie, w tym 12-miesięczną na okrętach będących w kampanii czynnej.
Nawiązując do tradycji szkół wojskowych Królestwa, przemianowano szkoły oficerskie na szkoły podchorążych. 19 października 1928 roku Oficerska Szkoła Marynarki Wojennej stała się Szkołą Podchorążych Marynarki Wojennej (SPMW).
Do 1932 roku w OSMW oraz SPMW korzystano z bezpośredniej pomocy dydaktycznej wykładowców i instruktorów francuskiej marynarki wojennej oraz doświadczeń polskich oficerów studiujących już od 1921 roku we Francji, co w znacznym stopniu wpływało na kształt programów i procesu nauczania.
Od połowy lat 30. SPMW miała trzy wydziały: morski, techniczny i administracyjny. Opracowano nowe programy nauczania odpowiadające wymogom niepełnych wyższych studiów zawodowych. Podjęto też starania o uzyskanie statusu wyższej uczelni zawodowej. Rozwój szkoły i narastające trudności lokalowe sprawiły, że 5 września 1938 roku SPMW została przeniesiona z Torunia do Bydgoszczy.
Zasadniczym zadaniem OSMW i SPMW do 1939 roku było stworzenie – w oparciu o przydatne w warunkach polskich doświadczenia flot państw zaborczych i floty francuskiej – własnego narodowego programu szkolenia oficerów na potrzeby PMW.
W wyniku działań wojennych 12 września 1939 roku SPMW (przeniesiona wcześniej z Bydgoszczy do Pińska) została zlikwidowana. Podchorążych przydzielono do 2. Batalionu Morskiego. Po napaści wojsk radzieckich na Polskę 17 września 1939 roku batalion przemaszerował do Włodawy, gdzie marynarzy zorganizowano w trzy kompanie piechoty i pluton ckm oraz włączono w skład 182. Rezerwowego Pułku Piechoty Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Polesie”. Od 2 do 5 października 1939 roku, podczas ostatniej bitwy polskiego września, podchorążowie wykazali się dużą odwagą i walecznością. Po klęsce wielu z nich, unikając niemieckiej niewoli, przedostało się na Zachód. Tam walczyli na okrętach PMW. Ci, którzy zostali w kraju, przyłączyli się do ruchu oporu, kilku zginęło w obozach koncentracyjnych, w Katyniu.
W okresie międzywojennym OSMW i SPMW wykształciły 255 oficerów, w tym: 220 morskich, 23 korpusu technicznego i 12 administracyjnych. Ukształtowany system szkolenia oficerów był niekwestionowanym dorobkiem Marynarki Wojennej II Rzeczypospolitej. Zasilanie korpusu oficerskiego absolwentami SPMW zmieniło strukturę kadry oficerskiej. Poziom wyszkolenia młodych oficerów był dobry i wyrównany. Przechodzili oni normalną drogę służbową określoną dla właściwych stopni i stanowisk, a udział w wojnie potwierdził ich wysokie walory fachowe i moralne.
Podstawą podjęcia prac związanych z organizacją morskiego szkolnictwa wojskowego na emigracji były postanowienia umowy polsko-brytyjskiej z 18 listopada 1939 roku, która dotyczyła utworzenia w Wielkiej Brytanii Oddziału Polskiej Marynarki Wojennej.
Zgodnie z zarządzeniem szefa Kierownictwa Marynarki Wojennej (KMW) kontradmirała Jerzego Świrskiego, 23 listopada 1939 roku utworzono na ORP „Gdynia” (dawniej s/s „Kościuszko”), zakotwiczonym w porcie PLYMOUTH, Szkołę Podchorążych Marynarki Wojennej i wyznaczono na komendanta kmdr. por. Ludwika Ziembickiego. 8 grudnia 1939 roku wizytę na ORP „Gdynia” złożył król Jerzy VI w towarzystwie głównodowodzącego bazą morską w Plymouth. Był to dowód zainteresowania Brytyjczyków przygotowaniem wysoko wykwalifikowanych kadr dla sojuszniczej marynarki.
W tym samym miesiącu SPMW odwiedził kontradmirał Jerzy Świrski, w lutym – Pierwszy Lord Admiralicji Winston Churchill, w maju – księżna Kentu, a we wrześniu – prezydent RP Władysław Raczkiewicz. Wizyty te niewątpliwie były bardzo ważnymi wydarzeniami w dziejach SPMW w Wielkiej Brytanii.
W drugą rocznicę przystąpienia Wielkiej Brytanii do wojny (3 września 1941 roku) we wspomnianym ośrodku odbyła się pierwsza wojenna promocja absolwentów Szkoły Podchorążych Marynarki Wojennej. Z początkiem 1942 roku szkołę podporządkowano Komendzie Morskiej „Południe” w Plymouth, rozpoczęto też kurs przygotowawczy dla kandydatów na Wydział Techniczny SPMW.
Rok później, z powodu dużych braków kadry oficerskiej, Naczelny Wódz gen. broni Kazimierz Sosnkowski zniósł podział na oficerów służby stałej i rezerwy (utrzymano go tylko do celów ewidencyjnych) oraz ogłosił warunki mianowania na pierwszy stopień oficerski. Na tej podstawie szef KMW 17 września 1943 roku powołał Szkołę Podchorążych Rezerwy Marynarki Wojennej (SPRMW). Wszystkie funkcje dydaktyczne i administracyjne wypełniała dotychczas istniejąca SPMW, przeniesiona 1 września 1943 roku do Obozu Szkolnego MW w BICKLEIGH (DEVONSHIRE).
Zimą 1944 roku ponownie przeniesiono szkołę z Bickleigh do nowo utworzonego Obozu Szkolnego Marynarki Wojennej na ORP „Bałtyk” w OKEHAMPTON. Po przybyciu na miejsce postoju kontynuowano proces szkolenia. Zmodyfikowany program dla podchorążych rezerwy Wydziału Morskiego SPRMW na rok 1945/1946 obejmował: sześciotygodniowe szkolenie podstawowe, trzymiesięczny okres wstępny i dziewięciomiesięczne szkolenie teoretyczne oraz trzymiesięczną praktykę morską (łącznie 14,5 miesiąca).
Po zakończeniu działań wojennych SPRMW nie przerwała szkolenia. Dopiero wskutek rozwiązania PMW w Wielkiej Brytanii 1 grudnia 1946 roku SPMW i SPRMW zakończyły swoją działalność.
W przedstawionym okresie promowano na stopień oficerski łącznie 192 marynarzy:
  • w korpusie morskim: 51 oficerów służby stałej i 48 rezerwy;
  • w korpusie morskim i technicznym (odpowiednio): 14 i 10;
  • w korpusie oficerów służb (grupa techniczna): 13;
  • w grupie komisarzy: 20;
  • w grupie administracji: 36.
W tak specyficznych i trudnych warunkach, które stworzyła wojna, SPMW i SPRMW zapewniały ciągłość w uzupełnianiu młodych kadr dowódczych dla Polskiej Marynarki Wojennej działającej z baz brytyjskich. Niestety, wielu z nich nie doczekało końca wojny.
Po wojnie już po raz kolejny odrodziło się w Polsce morskie szkolnictwo wojskowe. 24 lipca 1945 roku kmdr por. Adam Mohuczy otrzymał zadanie opracowania koncepcji funkcjonowania i programów nauczania dla – mającej ponownie powstać w kraju – Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej (OSMW).
Pierwszy nabór do OSMW na 3-letnie szkolenie przeprowadzono od 5 do 9 lipca 1946 roku, głównie wśród oficerów i podoficerów zawodowych jednostek Wojska Polskiego, w tym również Marynarki Wojennej. Większość przyjętych do szkoły słuchaczy miało wykształcenie ogólne na poziomie szkoły podstawowej lub tzw. małe matury (cztery klasy gimnazjum).
W roku szkolnym 1947/1948 w OSMW wydłużono czas nauczania z 3 do 4 lat. Odtąd pierwszy rok szkolenia przeznaczano na uzupełnienie ogólnego poziomu wykształcenia podchorążych w zakresie szkoły średniej ogólnokształcącej oraz przygotowanie do podjęcia, po ukończeniu OSMW, studiów w akademiach morskich Związku Radzieckiego. Pozostałe 3 lata poświęcano na szkolenie specjalistyczne.
Przybycie 1 listopada 1949 roku do OSMW oficerów radzieckich wpłynęło na rozpoczęcie kolejnych zmian organizacyjnych, w wyniku których proces dydaktyczny, struktura szkoły, a także umundurowanie podchorążych oparto na wzorach tego rodzaju szkół istniejących w ZSRR. W latach 1949–1950 określone komórki organizacyjne, szkoły, podporządkowane wydziałom lub bezpośrednio zastępcom komendanta OSMW, tworzyły tzw. cykle (przez łączenie pokrewnych przedmiotów).
Od początku powstania OSMW, tzn. od 1946 roku, wraz z rozbudową bazy szkoleniowej, zdobywaniem doświadczeń i osiąganiem odpowiedniego poziomu nauczania, szkołę angażowano do tworzenia nowych specjalizacji dla kadry zawodowej przez organizowanie kursów uzupełniających z zakresu wyszkolenia morskiego na poziomie szkoły oficerskiej dla podoficerów mianowanych do stopni oficerskich oraz kursów dokształcających dla oficerów – absolwentów szkoły, a także szkolenia oficerów rezerwy.
Już od 1948 roku czyniono starania o utworzenie Wyższej Szkoły Marynarki Wojennej, zakładając, że uczelnia ta będzie stopniowo przekształcać się w uczelnię wyższą na prawach akademii, która przejmie na siebie obowiązek przygotowywania wyższej kadry dowódczej dla Polskiej Marynarki Wojennej. Po siedmiu latach, 11 czerwca 1955 roku, Rada Ministrów podjęła uchwałę, na podstawie której przeorganizowano Oficerską Szkołę Marynarki Wojennej w Wyższą Szkołę Marynarki Wojennej. Określała ona zasady funkcjonowania uczelni na prawach akademii wojskowej. Proces przekształcania OSMW w WSMW dokonywał się etapami w latach 1955–1959. W tym okresie funkcjonowały właściwie dwie szkoły morskie: OSMW i WSMW.
Początkowo w WSMW kształcono podchorążych na czterech fakultetach: nawigacyjnym, łączności, broni morskich i technicznym. Były to jednolite 4-letnie studia zawodowe pierwszego stopnia. W grudniu 1955 roku na fakultecie technicznym WSMW wprowadzono 4,5-roczne jednolite studia magisterskie. W następnym roku (11 lipca 1956 roku) uchwałą Rady Państwa Wyższej Szkole Marynarki Wojennej został nadany nowy (drugi w historii) sztandar, a 7 października uczelnia otrzymała imię Bohaterów Westerplatte.
W 1957 roku w Wyższej Szkole Marynarki Wojennej fakultety zostały zastąpione dwoma wydziałami: pokładowym i technicznym. Pierwsze egzaminy dyplomowe dla słuchaczy Wydziału Pokładowego WSMW odbyły się w 1959 roku, a do pierwszych egzaminów magisterskich na Wydziale Technicznym przystąpiono w 1961 roku.
Następną reorganizację WSMW przeprowadzono w 1960 roku. Polegała ona na utworzeniu etatowych komend na Wydziale Pokładowym i Technicznym, którym podporządkowano pododdziały podchorążych. Odtąd całością nauczania zajmował się Oddział Szkolenia, natomiast Wydział Naukowo-Badawczy organizował, kierował i zabezpieczał działalność uczelni w obszarze badań naukowych.
W 1960 roku Rada Państwa nadała pracownikowi naukowemu WSMW kmdr. ppor. Eugeniuszowi Szpitunowi pierwszy tytuł profesora nadzwyczajnego. Obecnie w uczelni zatrudnionych jest 17 profesorów, 31 doktorów habilitowanych i 85 doktorów.
W 1981 roku Radzie Naukowej Wydziału Nawigacji i Uzbrojenia Okrętowego przyznano uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora nauk technicznych, w dyscyplinie geodezja i kartografia, a także w specjalności nawigacja morska. Ponadto od 1987 roku Wydział Mechaniczno-Elektryczny może nadawać stopień doktora nauk technicznych w specjalności budowy i eksploatacji maszyn.
W 65. rocznicę utworzenia OSMW, na mocy ustawy sejmowej o szkolnictwie wojskowym, 1 października 1987 roku WSMW została przemianowana na Akademię Marynarki Wojennej (AMW). W ten sposób stała się akademią, której przywileje miała już od 1955 roku.
Obecnie Akademia Marynarki Wojennej oprócz kandydatów na żołnierzy zawodowych (podchorążych) kształci również studentów cywilnych na 4 wydziałach:
1) Wydziale Nawigacji i Uzbrojenia Okrętowego;
2) Wydziale Mechaniczno-Elektrycznym;
3) Wydziale Dowodzenia i Operacji Morskich;
4) Wydziale Nauk Humanistycznych i Społecznych.
Główne święto Akademii przypada na dzień 1 października.
Szczególnym wydarzeniem w dziejach Polskiej Marynarki Wojennej i Akademii Marynarki Wojennej był rejs nawigacyjno--szkoleniowy dookoła świata na ORP „Iskra” pod dowództwem ówczesnego kmdr. por. Czesława Dyrcza. Połączono go z udziałem w Sail Indonesia ‘95 (18 kwietnia 1995 – 10 lutego 1996 roku). Podczas rejsu podchorążowie zapoznali się z warunkami hydrometeorologicznymi Oceanu Atlantyckiego, Indyjskiego i Spokojnego, odwiedzili 19 portów świata oraz opłynęli przylądek Horn. Długość przebytej trasy wyniosła prawie 37 tysięcy mil morskich.
1 października 1996 roku w murach oksywskiej uczelni po raz pierwszy w historii polskiego szkolnictwa wojskowego naukę podjęły osoby cywilne, na studiach dziennych i zaocznych. Niewątpliwie otwarcie gdyńskiej Alma Mater na studia cywilne sprawiło, iż Akademia weszła w etap dynamicznego rozwoju.
W czerwcu 1999 roku do egzaminów wstępnych na studia wojskowe dopuszczono po raz pierwszy kobiety.
W roku 2012 Akademia Marynarki Wojennej świętowała jubileusz 90-lecia polskiego morskiego szkolnictwa wojskowego. Przez ponad dziewięć dekad jej społeczność tworzyli wybitni specjaliści, naukowcy, nauczyciele i wychowawcy. Dziś jest państwową uczelnią wyższą otwartą na potrzeby edukacyjne całego Wybrzeża. W ciągu roku akademickiego w uczelni szkoli się około 8000 studentów, kursantów, oficerów. W październiku naukę rozpoczyna w niej około 1500 nowych studentów, a na I i II stopniu studiów kształci się prawie 4000 studentów. W murach AMW studenci i kursanci zdobywają nie tylko wiedzę, ale i umiejętności praktyczne, uczelnia jest bowiem wyposażona w szereg symulatorów wiernie oddających rzeczywistość morską. Do dyspozycji studentów są m.in. symulatory GMDSS, nawigacji, siłowni okrętowych, broni podwodnej i artylerii. Najnowocześniejszym i jednocześnie ciągle rozbudowywanym jest symulator mostka nawigacyjnego. Bazę dydaktyczną doskonale uzupełniają nowoczesne multimedialne sale wykładowe, hala sportowa i najnowocześniejsza na Pomorzu biblioteka. Od roku akademickiego 2014/2015 studenci wojskowi kształcą się na czterech kierunkach: nawigacji, mechanice i budowie maszyn, mechatronice oraz informatyce. Studenci cywilni mają z kolei do wyboru: nawigację, informatykę, mechanikę i budowę maszyn, automatykę i robotykę, mechatronikę, bezpieczeństwo narodowe, bezpieczeństwo wewnętrzne, systemy informacyjne w bezpieczeństwie, stosunki międzynarodowe, wojsko w systemie służb publicznych i pedagogikę. W Akademii Marynarki Wojennej można również poszerzać swoją wiedzę na kilkunastu kierunkach studiów podyplomowych między innymi z zakresu hydrografii, zarządzania kryzysowego, zarządzania logistyką, zamówień publicznych, pedagogiki, ochrony informacji niejawnych, czy też bezpieczeństwa imprez masowych. Natomiast w Ośrodku Szkoleniowym AMW uczelnia organizuje kursy zgodnie z konwencją STCW 78/95, w tym kursy kwalifikacyjne i specjalistyczne dla działów pokładowego i mechanicznego zatwierdzone przez IMO.
Z pietyzmem kultywuje swoje bogate tradycje, zarówno wojskowe jak i naukowe, których zwieńczeniem jest przesłanie zawarte w inskrypcji: „AMOR PATRIE SUPREMA LEX".

 Poniżej po kliknięciu w koło sterowe przedstawiamy Poczet Komendantów od 1922 roku do chwili obecnej.

 

drukuj
Wszelkie prawa zastrzeżone 915 Akademia Marynarki Wojennej, Wykonanie: IQ.pl